HERVORMING VAN DE FRANSE RECHTSPRAAK: FUSIE VAN HET TRIBUNAL D’INSTANCE EN HET TRIBUNAL DE GRANDE INSTANCE

Ondanks felle tegenstand van de oppositie heeft de Franse Assembleé nationale in de nacht van woensdag 5 op donderdag 6 december ingestemd met de controversiële fusie van de Tribunal d’instance (TI) en de Tribunal de grande instance (TGI). De TI zijn vergelijkbaar met de Nederlandse kantongerechten en de TGI zijn vergelijkbaar met de Nederlandse arrondissementsrechtbanken. Met de fusie ontstaat er een nieuw gerecht: het ‘Tribunal judiciaire’ (JI).

Ook in Nederland zijn de kantongerechten al geruime tijd verleden tijd. In 2002 werden de oude kantongerechten opgenomen als de afdeling kanton in de arrondissementsrechtbanken en in 2013 werden zelfs die afdelingen afgeschaft. Een soortgelijke sanering van toegankelijke rechtspraak vlak bij de burger staat nu ook Frankrijk te wachten. Moest in 2017 de Franse buurtrechter (juge de proximité) er al aan geloven nu is de beurt aan de kantongerechten. Deze buurtrechters behandelden kleine zaken die een waarde tot €4.000 vertegenwoordigden.

De 304 TI’s behandelden iets grotere geschillen tussen buren, kleine consumentengeschillen en zelfs lichte strafzaken. De financiële inzet van dergelijke geschillen mocht de €10.000 niet overschrijden en net als bij de ‘juge de proximité’ was bijstand door een advocaat niet verplicht. De 164 TGI’s zijn vooral belast met het normale civiele- en strafrecht waarbij de financiële inzet boven de €10.000 ligt. De fusie levert dus een nieuw soort rechtbank op: het ‘Tribunal judiciaire’. In de praktijk zal het echter vooral neerkomen op een voortzetting van de oude TGI’s onder een andere naam.

Met deze hervorming wordt het nu ook mogelijk om in ieder departement een speciale rechtbank gespecialiseerd in strafzaken in te stellen. Tegelijkertijd wordt een vereenvoudiging van de procedure ingevoerd. Zo wordt het in het civiele recht mogelijk om een eis via internet in te dienen (dépôt de plainte en ligne). Eén en ander moet de Franse rechtspraak goedkoper en efficiënter maken. Of dat ook echt zal lukken is nog maar de vraag. Zeker is het in elk geval wel dat het nu ook voor de Franse burger een stuk lastiger gaat worden om zijn relatief kleine consumentenzaken aan een rechter voor te leggen.